
شب گذشته، تصاویر شادی کریستیانو رونالدو و هواداران النصر در شبکههای اجتماعی دستبهدست میشد. رسانهها دوباره روی ستاره پرتغالی زوم کرده بودند؛ فوتبالیستی که در ۴۱ سالگی هنوز جام میگیرد، گل میزند و مرکز توجه است. اما چند ساعت بعد، نام او اینبار نه در صفحات ورزشی، بلکه در گزارش اقتصادی فوربس دیده شد.
فوربس در تازهترین فهرست پردرآمدترین ورزشکاران جهان اعلام کرد رونالدو طی ۱۲ ماه گذشته حدود ۳۰۰ میلیون دلار درآمد داشته؛ رقمی که او را برای چهارمین سال متوالی در صدر این جدول قرار میدهد.اما زیر پوست این عدد بزرگ، نام دیگری هم دیده میشود: عربستان سعودی.
گزارش فوربس فقط درباره قراردادهای نجومی نیست. این گزارش تصویری از تغییری بزرگتر در اقتصاد ورزش جهان ارائه میدهد؛ تغییری که در آن خاورمیانه، بهویژه عربستان، به یکی از بازیگران اصلی قدرت نرم ورزشی تبدیل شده است.
رونالدو تنها نمونه نیست. کریم بنزما با درآمد ۱۰۴ میلیون دلاری در این فهرست حضور دارد. جان رام، ستاره گلف، بخش مهمی از درآمدش را از تور LIV Golf دریافت میکند؛ پروژهای که با حمایت سرمایه سعودی شکل گرفت. کانلو آلوارز نیز قراردادی چندصد میلیون دلاری با «ریاض سیزن» دارد. حتی لیونل مسی نیز در سالهای اخیر در کمپینهای گردشگری عربستان حضور داشته است.
برای برخی تحلیلگران، این فقط «خرج کردن پول نفت» است؛ پروژهای پرهزینه برای خرید ستارهها و جلب توجه جهانی. آنها معتقدند عربستان با باز کردن شیر سرمایه، همان مسیری را میرود که پیشتر برخی شیخنشینهای خلیج فارس در فوتبال اروپا تجربه کرده بودند.
اما گروه دیگری نگاه متفاوتی دارند. از دید آنها، عربستان در حال ساختن یک برند جهانی تازه برای خود است؛ کشوری که میخواهد نامش فقط با نفت و سیاست شناخته نشود، بلکه با فوتبال، موسیقی، گردشگری، مسابقات فرمول یک و سرگرمی نیز گره بخورد.
در سالهای اخیر، منتقدان غربی بارها از اصطلاح «Sportswashing» استفاده کردهاند؛ مفهومی که به استفاده دولتها از ورزش برای بازسازی تصویر جهانی اشاره دارد. در مقابل، مقامهای سعودی و حامیان این پروژه میگویند ماجرا صرفاً تبلیغات سیاسی نیست، بلکه بخشی از برنامه بزرگتر تنوعبخشی اقتصادی و تبدیل عربستان به هاب جهانی سرگرمی و گردشگری است.
شاید به همین دلیل باشد که فهرست امسال فوربس فقط درباره ورزشکاران پردرآمد نیست؛ این جدول نشانه جابهجایی مرکز ثقل پول، برند و قدرت نرم در ورزش جهان هم هست.
و شاید مهمترین نشانه این تغییر، خود رونالدو باشد؛ ستارهای که در ۴۱ سالگی هنوز جام بالا میبرد، همچنان پولساز است و حالا نامش بیش از هر زمان دیگری با پروژه جاهطلبانه عربستان در ورزش جهانی گره خورده است.
مطالب مرتبط
