گمرک اعلام کرده در ۱۰ ماهه امسال ۲۳ میلیون و ۲۴۰ هزار تن کالای اساسی وارد کشور شده است؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال گذشته از نظر وزنی ۱۳ درصد افزایش دارد. با این حال ارزش این واردات ۱۴ میلیارد و ۷۶۴ میلیون دلار اعلام شده که نسبت به سال قبل سه درصد کاهش نشان میدهد.
این دوگانه «افزایش حجم و کاهش ارزش» میتواند نشانه تغییر ترکیب کالاهای وارداتی یا تعدیل قیمتهای جهانی باشد؛ هرچند همچنان تراز ارزی و نحوه تأمین منابع، پرسش اصلی فعالان اقتصادی باقی مانده است.
در همین حال واردات مواد اولیه دارویی نیز رشد داشته؛ هزار تن به ارزش ۵۸ میلیون دلار که از نظر وزنی ۱۹ درصد و از نظر ارزشی ۱۱ درصد افزایش یافته است. نشانهای مثبت برای صنعت دارو، اما وابستگی به واردات همچنان پابرجاست.
خودرو؛ بازار در بلاتکلیفی، مردم در سردرگمی
بازار خودرو همچنان یکی از کانونهای اصلی نارضایتی اقتصادی است. دبیر انجمن واردکنندگان خودرو با انتقاد از تعلل در اجرای قانون واردات، بهویژه برای ایرانیان خارج از کشور، از فضای مبهم و غیرشفاف سخن گفته است.
به گفته او، واردات خودروهای کارکرده و همچنین واردات توسط اشخاص حقیقی و حقوقی ماهها در بلاتکلیفی بوده و اقدام عملی مؤثری در این حوزه انجام نشده است. در شرایطی که قیمتگذاری دستوری برقرار است، خودروها در برخی موارد با نرخهایی بالاتر از قیمت همان خودرو در خارج از کشور عرضه میشوند.
او همچنین نسبت به فعالیت برخی شرکتها که بدون ثبت سفارش معتبر یا پشتوانه خارجی، اقدام به پیشفروش و دریافت وجوه از مردم میکنند هشدار داده و خواستار انتشار عمومی آمار واردات، ثبت سفارشها، مجوزها و منشأ تأمین ارز شده است.
بر اساس ضوابط اعلامی، ثبت سفارش خودرو از مسیر جدید صرفاً برای خودروهای کارکرده ۳ تا ۵ ساله مجاز است؛ به این معنا که در سال ۲۰۲۶ تنها خودروهای ساخت ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳ امکان ورود خواهند داشت. اما همچنان پرسش اصلی این است که آیا این سیاستها به تعادل بازار منجر خواهد شد یا خیر.
طلا و سکه؛ رکوردهای تازه زیر سایه دلار
بازار طلا و سکه امروز با شتاب صعودی همراه بود. اونس جهانی به ۵۱۰۷ دلار رسید و هر گرم طلای ۱۸ عیار ۱۹ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان قیمتگذاری شد. سکه تمام طرح جدید نیز به ۱۹۹ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسید.
گزارشها نشان میدهد طلای ۱۸ عیار از ابتدای سال تاکنون نزدیک به ۱۵۰ درصد رشد داشته است. تحلیلگران معتقدند اگرچه افزایش اونس جهانی مؤثر است، اما در بازار ایران نرخ ارز آزاد نقش تعیینکنندهتری در کشف قیمت دارد. هر میزان نوسان در بازار ارز، بلافاصله در ویترین طلافروشیها منعکس میشود.
دلار در وضعیت «انتظار»
بازار ارز هفته را در فضای احتیاط آغاز کرده است. دلار تهران در محدوده ۱۶۴ هزار تومان نوسان میکند و معاملهگران بیش از آنکه به نمودارها چشم بدوزند، منتظر سیگنالهای سیاسی هستند. اختلاف قیمت با بازارهای همسایه و تحرک تتر نیز مورد توجه فعالان قرار گرفته است.
تحلیلها از بازاری حکایت دارد که در وضعیت «نه صعود قاطع، نه اصلاح جدی» قرار گرفته؛ بازاری که بیش از تحلیل تکنیکال، به تحولات سیاسی واکنش نشان میدهد.
ساتنا آزاد شد
در حوزه بانکی نیز خبر مهمی منتشر شد؛ محدودیت اعمالشده بر سامانه ساتنا برای شش بانک دارای اضافه برداشت، پس از ارائه تعهدات به بانک مرکزی برداشته شد. اکنون مشتریان این بانکها میتوانند طبق روال گذشته از سامانه انتقال وجه استفاده کنند. سقف انتقال اینترنتی ساتنا روزانه ۲۰۰ میلیون تومان است.
شوک قیمتی پوشک و ردپای ارز
در بازار کالاهای مصرفی، افزایش شدید قیمت پوشک خبرساز شده است. تغییر نرخ ارز مواد اولیه از ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان به حدود ۶۸ هزار تومان، هزینه تولید را به شکل چشمگیری افزایش داده و به گفته فعالان صنفی، فنر قیمتی فشردهشده ناگهان رها شده است.
دولت اعلام کرده پوشک در سبد کالابرگ الکترونیک قرار خواهد گرفت و «کارت امید مادر» با اعتبار ماهانه دو میلیون تومان برای نوزادان در نظر گرفته شده؛ طرحی که اجرای آن به سال آینده موکول شده است.
هشدار ملخهای صحرایی
در بخش کشاورزی نیز احتمال ۵۰ درصدی حمله ملخ صحرایی در اسفند مطرح شده است. تجربه سالهای ۹۷ و ۹۸ نشان میدهد این تهدید میتواند پیامدهای جدی برای بخش زراعت داشته باشد. ستاد بحران اعلام آمادگی کرده، اما پیشبینی دقیقتر به نیمه اسفند موکول شده است.