در حالی که بازارهای ارز و طلا طی روزهای اخیر جهشهای کمسابقهای را تجربه کردهاند، بازار مسکن برخلاف این دو بازار در رکودی عمیقتر فرو رفته است. همزمان، اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی، وضعیت کارت سوخت و نوسانات شدید بازار جهانی طلا، تصویری چندپاره از اقتصاد ایران در روزهای پرتنش سیاسی ترسیم کرده است.
مسکن؛ جامانده از رقابت بازارها
برخلاف ارز و طلا که تنها طی پنج روز به ترتیب رشد ۹ و ۲۵ درصدی قیمت را ثبت کردند، بازار مسکن از تنشهای سیاسی و منطقهای تاثیر منفی گرفته و به گفته واسطههای ملکی، در وضعیت رکود و ثبات قیمتی قرار دارد.
بررسیها نشان میدهد اگرچه قیمتهای پیشنهادی مسکن طی یک ماه گذشته حدود ۱۵ درصد افزایش یافته بود، اما با بالا گرفتن تنشهای سیاسی، معاملات به شدت کاهش یافته و بازار دوباره به فاز کسادی بازگشته است.
در شرایطی که قیمت هر گرم طلا از ۱۶ به حدود ۲۰ میلیون تومان و دلار از ۱۴۵ به ۱۵۸ هزار تومان رسیده، میانگین قیمت مسکن در تهران با رشد سالانه حدود ۳۰ درصد، در محدوده ۱۳۰ میلیون تومان در هر متر مربع متوقف مانده است.
فعالان بازار چه میگویند؟
تورج سرباز، عضو هیاتمدیره اتحادیه مشاوران املاک تهران، معتقد است اعداد فعلی طلا و دلار از منطق اقتصادی خارج شدهاند و مسکن تنها بازاری است که به دلیل خاصیت «دیرپذیری»، هنوز وارد فاز هیجانی نشده است.
به گفته او، نقدشوندگی پایین مسکن و نااطمینانیهای سیاسی باعث شده سرمایهها به سمت طلا و ارز حرکت کند و تقاضای مصرفی مسکن نیز به دلیل کاهش قدرت خرید تضعیف شود.
سعید لطفی، دیگر عضو هیاتمدیره اتحادیه، نیز از «قفلشدگی معاملات» خبر میدهد و میگوید نبود دسترسی به آمار رسمی معاملات و اختلال در سامانهها، شفافیت بازار مسکن را کاهش داده است.
دو سناریو برای آینده مسکن
فعالان بازار مسکن دو مسیر متفاوت را پیشروی این بازار میبینند؛
در صورت تداوم ثبات سیاسی، احتمال رشد ۲۵ تا ۴۰ درصدی قیمت مسکن در سال آینده مطرح است، اما در سناریوی تشدید تنشها، بازار ملک ممکن است وارد رکودی سنگین و فرسایشی شود.
کالابرگ الکترونیکی؛ استقبال بالا، محدودیت در عرضه
در حوزه معیشت، اجرای مرحله جدید طرح کالابرگ الکترونیکی با استقبال گسترده خانوارها همراه شده است. بررسیهای میدانی نشان میدهد تقاضا برای اقلامی مانند روغن، برنج، مرغ و گوشت افزایش یافته، اما همزمان محدودیتهای فروش و عرضه سهمیهای، نارضایتی برخی شهروندان را به دنبال داشته است.
وزیر جهاد کشاورزی با رد شایعه کمبود کالاهای اساسی تأکید کرده است که ۸۵ درصد امنیت غذایی کشور متکی بر تولید داخلی است و افزایش تقاضای ناشی از کالابرگ بدون ایجاد کمبود مدیریت شده است.
کارت سوخت؛ مسیر دریافت و پیگیری
همزمان، شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی از تداوم صدور کارت سوخت المثنی از طریق دفاتر پلیس +۱۰ خبر داده و نسبت به سایتها و لینکهای جعلی هشدار داده است. کارتهای سوخت تنها در مواردی مانند حکم قضایی، اسقاط خودرو یا صدور کارت المثنی مسدود یا باطل میشوند.
بازار جهانی طلا؛ رکوردها و ریزش ناگهانی
در بازارهای جهانی نیز طلا پس از ثبت رکورد تاریخی، تحت تاثیر شایعات مربوط به سیاستهای آتی فدرال رزرو آمریکا، بیش از چهار درصد کاهش قیمت را تجربه کرد؛ با این حال، همچنان در مسیر ثبت قویترین رشد ماهانه خود از سال ۱۹۸۰ قرار دارد.