از ظهر تا شب یکشنبه ۱۴ دی ۱۴۰۴، اخبار اقتصادی ایران با تمرکز بر پرداخت سود سهام عدالت و آغاز طرح کالابرگ یک میلیون تومانی به اوج رسید. وزیر اقتصاد وعده داد سود سهام عدالت طی چند روز آینده واریز میشود و آزادسازی این سهام بدون آسیب به بازار اجرایی خواهد شد، در حالی که وزیر رفاه اعلام کرد حدود ۸۰ میلیون ایرانی کالابرگ یک میلیون تومانی دریافت خواهند کرد. با این حال، مقایسه قدرت خرید نشان میدهد که ارزش واقعی این یارانهها در برابر یارانههای دهه ۸۰ کاهش یافته است.
پرداخت سود سهام عدالت ۱۴۰۴
سید علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد، اعلام کرد که سود سهام عدالت سال ۱۴۰۴ طی روزهای آینده پرداخت خواهد شد. وی تأکید کرد آزادسازی سهام عدالت نیز به زودی انجام میشود، اما به گونهای که بازار سهام دچار ریزش نشود. به گفته او، مردم میتوانند از منابع سهام عدالت خود در شرایط اقتصادی سخت استفاده کنند و انتقال سهام با تدبیر انجام خواهد شد تا بازار آسیب نبیند.
کالابرگ یک میلیون تومانی؛ پوشش ۸۰ میلیون ایرانی
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، شب گذشته اعلام کرد که طرح کالابرگ الکترونیکی از امروز آغاز شده و حدود ۸۰ میلیون ایرانی مشمول دریافت ماهانه یک میلیون تومان خواهند بود. این رقم به حساب سرپرستان خانوار واریز شده و شامل همه کارمندان دولت و بازنشستگان نیز میشود، فارغ از دهک درآمدی.
بر اساس اعلام میدری، همه کسانی که تا پایان سال ۱۴۰۳ یارانه دریافت کردهاند، مشمول دریافت کالابرگ هستند و برخی افرادی که پیش از این یارانه نقدی نمیگرفتند نیز به مرور به این طرح اضافه میشوند. به گفته او، در حال حاضر حدود هفت میلیون نفر احتمالاً از دریافت این بسته معیشتی محروم خواهند بود، اما شواهدی وجود دارد که برخی از دهک دهم نیز توانستهاند از طریق کد دستوری #۱۴۶۳۵۰۰ کالابرگ دریافت کنند.
یارانه نقدی و دهکبندی
برخلاف کالابرگ، یارانه نقدی فقط به دهکهای یک تا هفت پرداخت میشود و دهکهای هشت تا ده از آن محرومند. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مسئول دهکبندی افراد و تخصیص یارانه و کالابرگ است و سازمان هدفمندی یارانهها هیچ دخل و تصرفی در آن ندارد.
ارز ترجیحی و منابع ارزی
مدنیزاده تأکید کرد که ارز ترجیحی حذف نشده و حدود ۱۰ میلیارد دلار از منابع صندوق توسعه ملی تأمین و به ریال تبدیل شده است تا به مردم پرداخت شود. در روش جدید، به جای اختصاص ارز ترجیحی به واردکنندگان، منابع مستقیماً در اختیار مردم قرار میگیرد و اعتبار کالابرگ امکان خرید سبد کالایی مشخص را فراهم میکند.
وی افزود: «این طرح از صبح امروز با ابلاغ معاون اول رئیسجمهور آغاز شده و واردات کالاهای اساسی بر اساس رویه جدید انجام میشود و فرآیند ترخیص گمرکی با حداقل معطلی و بدون نیاز به تخصیص ارز جداگانه تسهیل شده است.»
مقایسه قدرت خرید یارانهها
با وجود افزایش عدد یارانه به یک میلیون تومان، بررسی قدرت خرید واقعی نشان میدهد که ارزش این یارانه نسبت به گذشته کاهش یافته است. یارانه ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومانی در آذر ۱۳۸۹، با دلار آن زمان حدود ۴۵ دلار ارزش داشت، اما یارانه یک میلیون تومانی امروز معادل ۸ دلار است.
با احتساب تورم رسمی، یارانه ۴۵ هزار تومانی سال ۱۳۸۹ باید حدود ۱ میلیون و ۹۵۰ هزار تومان امروز میبود تا قدرت خرید مشابه حفظ شود. این یعنی یارانه جدید عدد بزرگتری دارد، اما از لحاظ واقعی قدرت خرید نصف یارانه گذشته است.
سرشماری ثبتی مبنا آغاز شد
غلامرضا گودرزی، رئیس مرکز آمار، از آغاز آزمایشی عملیات سرشماری ثبتی مبنا خبر داد. او تأکید کرد اطلاعات جمعآوریشده به صورت گمنام خواهد بود و برای مالیات یا اقدامات تنبیهی استفاده نمیشود. هدف، بهبود تصمیمگیریها و شرایط اقتصادی و معیشتی مردم است.