دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ساعاتی پس از گزارش انفجارها در پایتخت ونزوئلا، در پیامی اعلام کرد که ایالات متحده «یک عملیات موفق و گسترده» علیه دولت ونزوئلا انجام داده است. به گفته او، نیکولاس مادورو به همراه همسرش بازداشت و تحت تدابیر شدید امنیتی از خاک ونزوئلا خارج شدهاند.
ترامپ در این پیام بر نقش «نیروهای مجری قانون آمریکا» تأکید کرد؛ عبارتی که از مشارکت ترکیبی نیروهای اطلاعاتی و نظامی در این عملیات حکایت دارد. با این حال، تا لحظه تنظیم این گزارش، هیچ مقام رسمی در ونزوئلا این ادعا را تأیید نکرده و منبع مستقلی نیز جزئیات عملیات را راستیآزمایی نکرده است.
قرار است ترامپ رأس ساعت ۱۱ صبح به وقت آمریکا (۱۹:۳۰ به وقت تهران) در نشستی خبری، جزئیات بیشتری ارائه کند؛ نشستی که بسیاری آن را «تعیینکننده مسیر بحران» میدانند.
شب انفجار در کاراکاس؛ وقتی پایتخت لرزید
همزمان با این ادعا، بامداد شنبه گزارشهایی از شنیدهشدن چندین انفجار در کاراکاس منتشر شد. خبرنگاران الجزیره، رویترز و آسوشیتدپرس از دستکم هفت انفجار، پرواز هواپیماها در ارتفاع پایین و مشاهده ستونهای دود در بخشهایی از شهر خبر دادهاند.
طبق این گزارشها، برق بخشهایی از جنوب کاراکاس، در نزدیکی یک پایگاه بزرگ نظامی، قطع شده است. منابع محلی میگویند انفجارها در حوالی پایگاه «فورتونا» – یکی از مهمترین مراکز نظامی پایتخت – رخ داده؛ موضوعی که گمانهزنیها درباره ماهیت نظامی یا کودتایی این رویداد را تشدید کرده است.
الجزیره به نقل از منابع خود تأکید کرده که هنوز مشخص نیست این انفجارها نتیجه حمله خارجی، عملیات خرابکارانه داخلی یا شکاف درون ارتش ونزوئلا بوده است.
فشار واشنگتن؛ از تحریم تا عملیات محدود
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که دولت آمریکا در ماههای اخیر فشار بر ونزوئلا را بهطور محسوسی افزایش داده است؛ از تحریمهای جدید و توقیف نفتکشها گرفته تا حملات دریایی به قایقهای مظنون به قاچاق مواد مخدر.
ترامپ پیشتر از نابودی یک اسکله مورد استفاده این قایقها خبر داده بود؛ اقدامی که اگر نظامی بودن آن تأیید شود، میتواند نخستین حمله زمینی علنی آمریکا به خاک ونزوئلا تلقی شود. ارتش آمریکا اعلام کرده این کارزار دریایی تاکنون بیش از ۱۰۰ کشته بر جا گذاشته؛ آماری که انتقادات حقوق بشری گستردهای را برانگیخته است.
ونزوئلا پیش از انفجار؛ کشوری که با تورم شکست خورد
اما بحران ونزوئلا بسیار پیشتر از انفجارهای بامداد شنبه آغاز شده بود. این کشور پیش از آنکه وارد تقابل نظامی و امنیتی شود، در نبرد با ابرتورم شکست خورده بود.
از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۹، تورم ونزوئلا از حدود ۲۲ درصد به قلهای بین ۳۴۵ هزار تا حتی بیش از دو میلیون درصد رسید. بولیوار، پول ملی این کشور، عملاً فرو ریخت؛ پولی که ارزشش آنقدر سقوط کرد که مردم با اسکناسها کاردستی میساختند و اقتصاد به تهاتر بازگشت.
نتیجه این فروپاشی، فقر ۹۰ درصدی، مهاجرت یکپنجم جمعیت، کمبود شدید غذا و بازگشت بیماریهای فراموششده بود؛ وضعیتی که به طعنه «رژیم غذایی مادورو» نام گرفت.
آنسوی خبر؛ سقوط یک دولت یا آغاز یک جنگ؟
چه ادعای ترامپ درباره بازداشت مادورو درست باشد و چه نباشد، یک واقعیت انکارناپذیر است: ونزوئلا وارد خطرناکترین مقطع تاریخ معاصر خود شده است. انفجارها در کاراکاس، سکوت حسابشده مادورو و لحن پیروزمندانه ترامپ، همگی نشانه عبور بحران از فاز تحریم و جنگ لفظی به مرز درگیری مستقیم است.
اگر این مسیر ادامه یابد، پیامدهای آن تنها به ونزوئلا محدود نخواهد ماند؛ بازار جهانی انرژی، امنیت منطقه کارائیب و حتی معادلات سیاسی آمریکای لاتین میتوانند تحت تأثیر قرار گیرند.
ونزوئلا امروز، کشوری است ایستاده بر لبه پرتگاه؛ پرتگاهی که سالها پیش با چاپ پول، فساد نفتی و فروپاشی اقتصادی کنده شد و حالا با انفجار، ادعا و تهدید، هر لحظه آماده سقوط نهایی است.
.gif)
